• Verdiepingsartikelen bij "Over één geloof en 500 jaar verdeeldheid"

    Over reformatie en contrareformatie

    Wim de Kok

    Het is volstrekt onmogelijk om in een inleidend artikel van compacte omvang recht te doen aan zowel de complexiteit als het belang van de reformatie en de contrareformatie in onze geschiedenis.

    Download document
     

    Godsdiensten en hun passie

    Lia van Aalsum

    Het woord 'reformatie' lokt vandaag de dag verschillende reacties uit. Afhankelijk van kennis, beleving en instelling zal iemand je vragend aankijken, met interesse je verhaal afwachten, de schouders ophalen of geërgerd wegkijken.

    Download document
     

    Luther in zijn tijd en de rechtvaardigingsleer

    Lia van Aalsum

    Het begrip 'reformatie' doet ons vaak als eerste denken aan Luther, de 95 stellingen en de aflaatpraktijk. Die augustijnse monnik die op de vooravond van Allerheiligen, 31 oktober 1517, definitief in verzet komt tegen verschillende vormen van verval in de katholieke kerk.

    Download document
     

    Over kunst in de reformatietijd in een drietal episoden

    Wim de Kok

    De Wittenbergse hofschilder Lucas Cranach de Oude etst in 1520 een kopergravure met Luthers portret.
    Tijdens de Rijksdag van Augsburg in 1548 verzoekt Karel V de beroemde Venetiaanse schilder Titiaan, zijn eclatante overwinning in een schilderij uit te beelden.
    In 1568, tien jaar na de dood van Karel V, wordt in Rome begonnen met de bouw van de kerk Il Gesù.

    Download document
     

    Reformatie en onderwijs

    Henk Willigenburg

    Jodendom, christendom en islam worden 'religies van het boek' genoemd.
    Ze gaan uit van het bestaan van één God, die de wereld heeft geschapen en zich aan mensen heeft geopenbaard. Deze openbaringen hebben hun neerslag gekregen in heilige boeken, respectievelijk Tenach, Bijbel en Koran. Deze heilige boeken moeten worden gelezen.

    Download document
     

    Reformatie en Contrareformatie: 500 jaar

    Lia van Aalsum & Wim de Kok (ook verschenen in: Narthex. Tijdschrift voor levensbeschouwing en educatie)

    In 2017 is het 500 jaar geleden dat Luther zijn stellingen aan de kerkdeur van Wittenberg spijkerde. In Europa (Nederland ook) zal hier uitvoerig aandacht voor zijn. Bonaventura en CVHO, de r.k. en p.c. identiteits-afdelingen van de Algemene Onderwijsbond (AOb), hebben ter gelegenheid daarvan een bijzondere website ontwikkeld voor het onderwijs. Kijken naar Reformatie en Contrareformatie ontwikkelt het historisch besef en scherpt het oog voor de waarde en het gevaar van godsdienst voor een samenleving. Geen overbodige luxe, mede gezien onze contemporaine controverses.

    Download document
     

    Over het pijnlijke thema ‘Luther en de joden’

    Wim de Kok

    Als de eerste contouren van de voorgenomen vieringen rondom ‘500 Jaar Reformatie’ bekend gemaakt worden, komen er in de media vrijwel meteen verontwaardigde reacties. Als startmoment van de Reformatie wordt uiteraard 31 oktober 1517 aangehouden, als Maarten Luther zijn 95 stellingen tegen de aflaathandel van de katholieke kerk naar buiten brengt. Maar, zeggen sommigen, Luther is toch die kerkhervormer die zich in woord en geschrift zonder enige twijfel antisemitisch, want anti-joods, heeft uitgelaten? Hier wat meer achtergrondgegevens over dit pijnlijke thema.

    Download document
     

    Reformatie en taal

    Henk Willigenburg

    Volgens de katholieke leer mochten alleen gewijde priesters de Heilige Schrift interpreteren. Om het persoonlijke geloof, zo kenmerkend voor de Reformatie, te voeden was voor Luther direct contact met de Bijbel onmisbaar. Logisch dus, dat hij op de Wartburg de Bijbel in het Hoogduits vertaalde. Deze door Luther gevormde nieuwe standaardtaal had grote invloed op de Duitse volkstaal.

    Download document
     

    De betekenis van de Reformatie na 500 jaar en het appèl dat ze nog steeds doet

    James Kennedy

    Na 500 jaar blijft de Reformatie nog steeds bepalen wie we zijn. Ook al zijn onze denkbeelden en gedragingen geseculariseerd, toch zijn veel van onze waarden en geloofsovertuigingen nog steeds schatplichtig aan de Reformatie. Maar wat is deze erfenis?

    Download document
     

    Het Concilie van Trente als kristallisatiepunt van de katholieke reformatie

    Wim de Kok

    De katholieke kerk telt in haar lange geschiedenis 21 oecumenische concilies, kerkvergaderingen waarvoor de paus in ieder geval alle bisschoppen en alle generaal-oversten van de kloosterordes uitnodigt. Er worden vraagstukken behandeld over geloof en kerkorganisatie. De besluiten van Trente zijn honderden jaren in stand gebleven en vele daarvan zijn ook nu nog geldig.

    Download document
     

    Reformatie: ook een muzikale aardverschuiving

    Frits Fraanje

    Het christelijk geloof is altijd een enorme bron van inspiratie geweest, zeker ook voor musici. Binnen en buiten de kerken. In dit verdiepingsartikel beperken we ons tot enkele religieus geïnspireerde muziekvormen.

    Download document
     

    Luther en Calvijn in de Nederlanden

    Henk Willigenburg

    Hoe is het mogelijk dat Luther in calvinistisch Nederland een heldenstatus kreeg, terwijl zijn volgelingen een bestaan in de marge leidden? Deze vraag staat centraal in het boek Luther en calvinistisch Nederland van prof. dr. Mirjam van Veen, hoogleraar kerkgeschiedenis aan de VU te Amsterdam. Het is de basis van dit verdiepingsartikel.

    Download document